อาหารรอบกองไฟ

อาหารรอบกองไฟ

ออกอากาศ 20 มกราคม 2557 

ในช่วงที่อากาศหนาวเย็น นอกจากเครื่องนุ่งห่มแล้ว การก่อไฟผิงก็เป็นอีกวิธีคลายหนาวที่มักพบเห็นได้บ่อยครั้ง วันนี้เราจะไปกันที่ บ้านนาเมืองไทย อ.น้ำโสม จ.อุดรธานี ที่นั่นนอกจากจะมีกองไฟคลายหนาวแล้ว อาหารรอบกองไฟก็เป็นอีกสีสันที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนในชุมชนได้เป็นอย่างดี 

หมอกที่หนาและอากาศเย็นในตอนเช้า ทำให้แต่ละบ้านต้องก่อไฟผิงคลายหนาวควบคู่ไปกับการทำอาหารก่อนออกไปทำงานในไร่นาของตน เช่นเดียวกับ สิริศักดิ์  วันนี้เขามีเมนูพิเศษ “แกงอ่อมหนูนา” ศัตรูต้นข้าว ที่สามารถหาได้หลังเกี่ยวข้าวในนาเสร็จแล้ว 

“หาได้ตอนเกี่ยวข้าว เกี่ยวข้าวเสร็จ มันจะเข้าไปอยู่ในป่า ไปวางกองข้าวหา  วางกองข้าวล่อ ตามคลอง คลองที่มันวิ่ง มันก็จะมากิน เราก็เอาไฟส่อง เราก็หาไฟเอา ส่องไฟหาเอา ต้องขน ต้มน้ำถอนขนก่อน เอาไปทำคามสะอาด แล้วถึงเอามาทำกับข้าว ฤดูที่เก็บเกี่ยวข้าวเสร็จแล้ว ทำนาเสร็จแล้ว ถึงจะได้หา”

นอกจากอาหารป่าตามฤดูกาลแล้ว วิถีชีวิตลูกข้าวเหนียวรอบกองไฟยังมีอาหารขึ้นชื่อ คือ “ข้าวจี่” ที่ทำจากข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนแล้วย่างไฟซึ่งสามารถทำได้ง่ายและรวดเร็ว เหมาะสำหรับทานในตอนเช้าที่เร่งรีบ เหมือนที่ จำปี คำสิมมา กำลังบอกเล่า 

“ผิงไฟ นั่งเฝ้ากองไฟ ผ้าห่ม และถ้าเสื้อกันหนาวเอาไม่อยู่ก็ผ้าห่มผิงไฟ และก็ทำกับข้าวแบบนี้ด้วย แม่ก็เอามาปั้น ปั้นใส่เกลือ บางที่ก็ใส่น้ำอ้อยใส่เกลือ แล้วเอามาจี่ไฟ บางคนก็ใส่ไข่บางคนเขาชอบก็ใส่น้ำตาลลงไปนิดหน่อย เราก็เอามาย่างให้มันเหลือง แล้วเอาไข่ทา แล้วเราก็เอามาย่างอีก ภาคอีสานเรานะกินข้าวจี่ฤดูหนาว”

วัฒนธรรมการกินที่เน้นความเรียบง่ายจากอาหารท้องถิ่น การทำอาหารรอบกองไฟของชุมชนชาวอีสาน นอกจากจะคลายหนาวแล้ว ส่วนหนึ่งก็เพื่อให้มีเวลาทำงานในไร่นาของตนเพิ่มมากขึ้นในแต่ละวัน 

 

 ABOUT THE AUTHOR

เจ้าหน้าที่พัฒนาเครือข่ายสื่อพลเมือง สำนักเครือข่ายสื่อสาธารณะ Thai PBS