“สืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง” สืบชะตาคนวานรนิวาส

“สืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง” สืบชะตาคนวานรนิวาส

สกลนคร (11 มีนาคม 2561 ) ภาคีเครือข่ายภาคประชาชน กลุ่มรักษ์วานรนิวาส ร่วมกันจัดงานบุญสืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง ณ ศาลาประชาคม หมู่ 11 บ้านวังบงน้อย ต.วานรนิวาส อ.วานรนิวาส จ.สกลนคร

อ่างเก็บน้ำห้วยโทง ต.วานรนิวาส อ.วานรนิวาส จ.สกลนคร ก่อสร้างแล้วเสร็จ เมื่อปี 2534 โดยมีเป้าหมายเพื่อกักเก็บน้ำเพื่อการเพาะปลูก เพื่อการอุปโภค – บริโภค และเป็นแหล่งน้ำสำรองเพื่อผลิตน้ำประปาในหน้าแล้งของชาวอำเภอวานรนิวาส

ในหน้าแล้ง พื้นที่อ่างเก็บน้ำบางส่วนที่น้ำลดลงจะกลายเป็นทุ่งกว้าง ชาวบ้านในพื้นที่จึงใช้เป็นพื้นที่เลี้ยงวัว ควาย พื้นที่สำหรับเตาเผาถ่าน เป็นแหล่งพักผ่อน และพื้นที่สาธารณะประโยชน์

อัมพร สุดหา ชาวบ้านนาสมบูรณ์ คุ้มนากาฬ อ.วานรนิวาส จ.สกลนคร กล่าวว่าได้อาศัยหาปลาจากอ่างเก็บน้ำห้วยโทงเลี้ยงชีพมาโดยตลอด “หมู่บ้านผมไม่ติดกับอ่างเก็บน้ำครับ แต่ผมก็ได้มาอาศัยหาปลาที่นี่ทุกวัน จะมาวาง “มอง” (ตาข่ายดักปลา) ทุกวันตอนประมาณสี่โมงเย็น และมาเก็บปลา มาดูอีกทีตอนตีหนึ่ง หรือทำยังไงก็ได้ต้องมาเก็บปลาก่อนตีห้า เพราะเช้ามาต้องทำไปงานอย่างอื่น ไปทำไร่ ปลาส่วนใหญ่ที่ได้คือปลาขาว ปลานิล ปลาตามธรรมชาติ แต่ส่วนมากเอาไปกินที่บ้าน ไม่ค่อยได้ขายครับ”

ในปี 2558 อ่างเก็บน้ำห้วยโทง ถูกประกาศเป็นให้เป็นทางน้ำชลประทาน ตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2558 เพื่อประโยชน์ในการควบคุมดูแลปริมาณของน้ำ ให้มีประสิทธิภาพ เพื่อให้ทราบปริมาณของน้ำที่หายไปจากระบบชลประทาน และเป็นการรองรับการใช้น้ำจากภาคอุตสาหกรรม การประปา และภาคธุรกิจอื่นที่จะมีขึ้นในอนาคต ซึ่งอ่างเก็บน้ำห้วยโทงเป็นทางน้ำชลประทานที่จะเรียกเก็บค่าชลประทานจากกิจการอื่นที่ไม่ใช่ภาคเกษตรกรรมโดยการออกเป็นกฎกระทรวงตามความในพระราชบัญญัติชลประทาน พุทธศักราช 2558

ปัจจุบันในพื้นที่อำเภอวานรนิวาส มีโครงการผันน้ำ ขุดลอกห้วย และลำน้ำสาขา เช่น อ่างเก็บน้ำห้วยโทง อ่างเก็บน้ำห้วยหินกอง ห้วยหนองนาคำ ห้วยทรวง โครงการผันน้ำยาม ที่กำลังดำเนินการ ซึ่งทำให้ชาวบ้านกังวลใจเรื่องการมีส่วนร่วม และผลกระทบต่อระบบนิเวศที่อาจจะเกิดขึ้น

สีฟอง ชัญถาวร สมาชิกเครือข่ายรักษ์วานร ผู้ประสานงานบุญสืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง กล่าวถึงความสำคัญของการจัดงานบุญว่าเพื่อสร้างความตระหนักและปลุกสำนักรักษ์สิ่งแวดล้อมของคนในชุมชน “อ่างเก็บบน้ำห้วยโทงนี่เป็นหัวใจของคนวานรนิวาสนะ เราได้ใช้ เราได้หากินจากที่นี่ เราเลยจัดงานบุญขึ้นมาเพื่อใหลูกหลานได้รู้ว่าอ่างเก็บน้ำล้านเรามีความสำคัญ มีความอุดมสมบูรณ์ยังไงบ้าง แต่ถ้าวันหนึ่งมีกิจการอุตสาหกรรมเกิดขึ้น เราจะใช้น้ำจากที่ไหน จะเอาพื้นที่ไหนเลี้ยงวัว เราอยากให้ทุกคนช่วยกันดูแล เราจึงจัดงานบุญขึ้น”

งานบุญสืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง จัดขึ้นตามประเพณีความเชื่อ เป็นครั้งที่ 2 โดยภายในงานมีกิจกรรมบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวอำเภอวานรนิวาส การทำบุญตักบาตร การรำบวงสรวง และกิจกรรมโสเหล่ไทบ้าน กับ “ชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง” เพื่อร่วมกันออกแบบในการดูแลและใช้ประโยชน์จากอ่างเก็บน้ำของชุมชน

กำหนดการงานบุญสืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง
วันอาทิตย์ 11 มีนาคม 2561 (แรม 10 ค่ำ เดือน 4)

07.00 -09.00 น.
-พิธีบวงสรวง และอัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ขอฃอำเภอวานรนิวาส
-ถวายภัตตาหารเช้า แด่พระภิกษุสงฆ์ 5 รูป
-รับประทานอาหารเช้าร่วมกัน

09.00 – 12.00 น.
-พิธีรำบวงสรวง
-พิธีบายศรีสู่ขวัญ “สืบชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง”
-พิธีผูกแขนเอิ้นขวัญมั่นยืน
-ชมวิดีทัศน์ ภาพยนตร์การสื่อสารจากเยาวชนลุ่มน้ำยาม

13.00 – 15.00 น.
-เวทีโสเหล่ไทบ้าน กับ “ชะตาอ่างเก็บน้ำห้วยโทง”

15.00 น.
-กิจการสานสัมพันธ์ หมอลำไทบ้าน
16.00 น.
– กิจกรรมชุมชนสัมพันธ์
– เดินทางกลับโดยสวัสดิภาพ

 ABOUT THE AUTHOR

เจ้าหน้าที่พัฒนาเครือข่ายสื่อพลเมือง สำนักเครือข่ายสื่อสาธารณะ Thai PBS